Polonya Cumhuriyeti

herseyce.com

Orta Avrupa’da yer alan ülkenin komşuları, batıda Almanya, güneybatıda Çek Cumhuriyeti, güneyde Slovakya, kuzeydoğuda Rusya ve Litvanya, doğuda Beyaz Rusya, güneydoğuda Ukrayna ve kuzeyde Baltık Denizi'dir. Eyalet sistemiyle yönetilen Ülkenin toplamda 16 eyaleti bulunmaktadır. Demokratik bir yapıya sahip olan ülke, her geçen gün ekonomisiyle büyümeye devam etmektedir. 1945 yılında Birleşmiş Milletler, 1999 yılında NATO, 2004 yılında AB (Avrupa Birliği) üyesi olan Polonya, aynı zamanda da SCHENGEN ülkesidir. Sahip olduğu tarihi kilise ve müzeleriyle oldukça zengin bir kültüre sahiptir. Tarihi boyunca birçok savaş görmüştür. Bir dönem tamamen haritadan silinmiş, çeşitli direnişler geçirmiş olan Polonya, tüm bu zorlukların üstesinden gelerek bu güne gelebilmiştir.  Günümüzde ülkenin istikrarı ve ekonomisi, Dünya genelinde gerçekleşen birtakım krizlerden hiç etkilenmiyor diyebiliriz. Bu özelliği sayesinde Avrupa’nın diğer ülkelerinden Polanya’ya ciddi yatırımlar yapılmaktadır. Nüfusu 38 milyon, yüzölçümü ise 312.679 km². Polonya’nın idari birimleri, 1999 yılında bugünkü halini almıştır. Toplamda 16 voyvodalık (il), 379 powiat (ilçe) ve 2,478 gmina’dan (belediye) oluşmaktadır.

herseyce.com

Polonya Eyaletleri:

Wrocław – Województwo Dolnośląskie

Bydgoszcz / Toruń – Województwo Kujawsko-Pomorskie

Lublin – Województwo Lubelskie

Gorzów Wielkopolski / Zielona Góra – Województwo Lubuskie

Łódź – Województwo Łódzkie

Kraków – Województwo Małopolskie

Warszawa – Województwo Mazowieckie

Opole – Województwo Opolskie

Rzeszów – Województwo Podkarpackie

Białys…

 Polonya’da ortalama yaşam süresi 76 dır. Halkının %90’ı Roman Katolik dinine mensuptur. Ana dili Lehçe olsada, Almanca, Rusça dillerini bilen insan sayısı oldukça fazladır. r. Para birimi Polonya Zlotisidir. (PLN)Eğitime önem veren bir halka sahiptir. Okur yazarlık oranı %99,8’dir. Polonya ile Türkiye saat farkı yaz döneminde 1 saate, kış döneminde ise 2 saattir. Bu ülkeyi ziyaret etmek için öncelikli olarak vize işlemlerini halletmeniz gerekir.

herseyce.com

Vize İşlemleri:

Polonya Konsolosluğu ve Polonya Büyükelçiliği tarafından yetki verilmiş tek aracı şirket olan VFS Global üzerinden gerçekleşmektedir. Başvuruyu VFS Global aracılığı ile yaptıktan ve gerekli evrakları teslim ettikten sonra 1 ay içerisinde vize başvuru sonucunu rahatlıkla alabilirsiniz. Vize başvurusunda Polonya’da kalacak yer ve okul kabul mektubu göstermeniz başlıca zorunlu olan maddeler arasında yer almaktadır.

herseyce.com

Ne Zaman Polonya’ya Gidilmeli?

Ülkeyi gezmeyi düşündüğünüz zaman oldukça önelidir. Polonya, yaz aylarında sıcak ve ara ara sağanak yağmurlu, kış ayları ise oldukça soğuk olan bir ülkedir. Haziran başlayıp Eylül ayına kadar devam eden yaz mevsimi, ortalama 18°C ila 20°C arasında olabilmektedir. Bazı aylarda bu sıcaklıklar ortalama 35°C’yi bulabiliyor. Kış aylarında ise ortalaması -5°C ila -2°C arasında sıcaklık değişebiliyor. Bazı aylarda termometreler -25°C’yi gösterebilmektedir. Bizim size önerimiz Haziran sonu Temmuz gibi gitmenizdir. Tabi kış sporlarını seviyorsanız daha farklı zamanlar sizin için daha uygundur. Yazın özellikle Wroclaw, Krakow, Gdansk gibi turizm cenneti olan şehirleri gezmenizi öneririz. Neredeyse her mevsim çeşitli kültürel aktivitelerin de olduğunu söylemeliyiz.

herseyce.com

Polonya’ Noel Ve Tatil Günleri:

 Polonya’da 24 – 25 ve 26 Aralık tarihlerinde kutlanan Noel (Christmas – Boże Narodzenie), doğum ve ölüm tarihleri konusunda fikir birliği olmamasına rağmen, Hz. İsa’nın doğum günü olarak kabul edilir ve tüm Hristiyan aleminde büyük bir coşkuyla kutlanır.  Noel’de çılgın arkadaş partileri pek tercih edilmemektedir.  Daha çok mütevazi aile yemekleri yenir.  Geç saatlere kadar sohbetler edilir ve kiliseye gidilerek şükredilir.  Noel yemeği için hazırlanan masa örtüsü, beyazdır.  Masanın her hangi bir yerinde örtünün altına, tüm yılın sorunsuz bir şekilde geçmesi dileğiyle uzun samanlar konulur. Bunun bir diğer nedeni ise Hz. İsa’nın yemlikte doğmuş olmasını hatırlamaktır. Polonyalıların bir geleneği de beklenmedik bir misafirin veya ölen yakınlarının bu özel günde yalnız kalmaması amacıyla, yemek masasında her zaman 1 tabak fazladan konulmasıdır.

herseyce.com

Polonyalı aileler, bu güne özel olarak et yemeyi tercih ederler. Geleneksek Noel yemeklerini sebze, hamur işi ve balık ağırlıklı hazırlarlar. Noel yemekleri arasında 12 ayı ya da 12 havariyi temsil etmesi açısından 12 çeşit yemek bulunur ve herkes az da olsa bu yemeklerin hepsinden tadarlar.

Barszcz çorbası (Kırmızı pancar çorbası), Polonya’da Noel yemekleri arasında olmazsa olmazlardan birisidir. Barszcz çorbası, pancarın 4-5 gün mayalanması ile hazırlanır. İçerisine Uszka adı verilen küçük hamur taneleriyle lezzet arttırılır. Oldukça lezzetli olan bu yemeyi sizlerde denemelisiniz.

herseyce.com

Paskalya bayramı, yüz yıllardır devam eden geleneklerden bir tanesidir. Paskalya, Batı Roma Katolik takvimine göre kutlanıyor. Aynı zamanda kutsal Pazar olarak da bilinen Paskalya Pazarı, baharın ilk dolunayından sonra gelen ilk Pazar gününe denk gelmektedir.  Paskalya tatili 1 haftadan biraz daha uzun süren ve geleneklerin ailece yaşatıldığı bir bayramdır. Dolayısıyla tüm aile bireyleri ile beraber yapılan büyük kahvaltılar, özenle hazırlanan sofralar, kilise ziyaretleri, akraba buluşmaları, yumurta boyamaları gibi etkinlikleri içine almaktadır. Paskalyanın en güzel yanlarından bir tanesi de Paskalya sepetidir. Sepette yemekleri temsil eden az miktarda tuz, yumurta, ekmek, sosis, yağ, karabiber, şeker, kek gibi günlük hayatta çok kullanılan gıda yiyecekleri konmaktadır. Sepeti süslerken Palmiye Pazarından kalan çiçeklerden kullanılmaktadır.

herseyce.com

24 Aralık – Noel Arefesi – Hz. İsa’nın doğumundan 1 gün öncesini ifade eder. Bu gün çok önemli olmasına rağmen, tatil değildir!

25 Aralık – Noel – Hz. İsa’nın doğduğu gününü ifade eder ve Polonya’da bu gün tatildir.

26 Aralık – Aziz St. Stephen – Hristiyan inancı ve davası için şehit olan ilk Aziz olan St. Stephen’ı anma günüdür ve Polonya’da bu gün tatildir.

 24 Aralık akşamı, çocukların en büyük eğlencelerinden birisi yaşanır.  Gökyüzünde yıldız arama merasimi gerçekleşir.  Gökte ilk yıldızın görülmesiyle tüm aile bireyleri Kolacja  wigilijna denilen “Noel arefesi yemeği”nin başına toplanır ve Hz. İsa’nın bedenini temsil eden Opłatek denilen “gofret” elden ele dolaşır. Aynı zamanda da bireyler birbirleri için sevgi, mutluluk, dostlu, barış mesajları içeren cümlelerle iyi dileklerini ifade eder.

Polonya’da paskalya bayramı, esasında sadece 1 gün ile sınırlı bir bayram değildir. 1 haftadan uzun süren paskalya bayramı boyunca aile bireylerinden büyük marketlere kadar herkes tatlı bir telaş içindedir diyebilirim. Dolayısıyla eğer fırsatınız varsa ve Polonya halkını daha da yakından tanımak istiyorsanız eğer, dini inancınız ne olursa olsun bu ve buna benzer gelenekleri Polonyalılarla beraber yaşamaya çalışmalısınız. Herkese Wesołych Świąt (İyi Bayramlar)…

2020 yılı Polonya Resmi Tatileri,

Tarih                            Gün               Tatil 1 Ocak                  Çarşamba           Yılbaşı Tatili (Sylwester) 6 Ocak                  Pazartesi            3 Kral Bayramı (Epiphany – Dzien Trzech Króli) 12 Nisan              Pazar                    Paskalya Pazarı (niedziela wielkanocna) 13 Nisan              Pazartesi             Paskalya Pazartesisi (poniedziałek wielkanocny) 1 Mayıs                Cuma                   İşçi Bayramı (Święto Pracy) 3 Mayıs                Pazar                    Anayasa Günü (Święto Konstytucji Trzeciego Maja) 31 Mayıs             Pazar                   Whitsun Tatili Günü (Zesłanie Ducha Świętego) 11 Haziran          Perşembe          Katolik Yortusu (Boże Ciało) 15 Ağustos         Cumartesi          Meryem’in Cennete Kabulü (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny) 1 Kasım                Pazar                    Azizler Günü (Wszystkich Swietych) 11 Kasım             Çarşamba           Polonya Bağımsızlık Günü (Dzień Niepodległości) 25 Aralık              Cuma                    Noel (Boże Narodzenie) 26 Aralık              Cumartesi          Noel 2. Günü (Boże Narodzenie)

Gezilecek Yerleri:

herseyce.com

 Zakopane Dağı, Sadece Polonya‘da değil, tüm Dünya‘da adından söz ettiren çok şirin bir köydür.  Özellikle de dağ evleri kış turizmi için tercih edilse de, yazın ayrı bir güzelliğe sahiptir.

herseyce.com

Gdansk; Baltık Denizi’nin Gülü…

 Avrupa‘yı yaklaşık 8 yüz yıl kadar varlık göstermiş, aynı zamanda da gücüyle kasıp kavurmuş olan Töton Şovalyelerinden yadigar, gotik mimari yapısıyla da kendisine hayran kalacağınız bu şehri görmeden Polonya’dan ayrılmayın! Tabi ki yazın bile buz gibi olan Baltık Denizine de girmeyi ihmal etmeyin…

herseyce.com

Varşova namı diğer Wawa… Tarihi görkemiyle sizleri büyüleyecek bir yerdir. Varşova’nın ünlü deniz kızı heykelini de görmelisiniz.

herseyce.com

AUSCHWİTZ-BİRKENAU; Savaşın Acı Yüzü!

2.Dünya savaşının en acımasız günlerini yaşamış bir ülkedir.  Auschwitz, Hitler’in toplama kampı olarak kullandığı, gaz odalarının oluşturulduğu yerdir. Orada gezerken yaşanan dram sizlere anlatılmaktadır.

herseyce.com

Mazury Gölü; Göller Cenneti!

 Wieliczka Tuz Madenleri, Polonya’nın Krakow şehrine yakınlarında bulunan Dünya’nın en eski  tuz madenidir. Maden içinde normalde 300 km’lik tünellerin bulunmasına rağmen, sadece 3,5 km’lik bölümünü gezilebilmektedir.  Tuz‘dan yapılmış şamdan ve heykellerin bolca bulunduğu gezilesi mekanlardan biridir. Bu maden,1996 yılında düşük tuz fiyatları ve madendeki bir çökme nedeni ile kapatılmıştır. Maden tarih öncesi çağlardan beri kullanılmış ve hatta bazı Lehistan Krallarının da evlilik törenleri bu madende gerçekleşmiştir.

herseyce.com

Krakow, Polonya’nın en eski yerleşim yerlerinden biridir.  Katedraller gibi mimari şaheserleri de oldukça dikkat çekicidir. Aynı zamanda nehir turu gibi olanaklara da ev sahipliği yapan şehir ülkenin en çok ziyaret edilen ikinci şehridir.

herseyce.com

Wroclaw, tarihi öneme sahip bir başka Polonya şehridir.  Geniş caddeleri ve devasal meydanları ile tam bir Avrupa kenti görünümüne sahiptir.  Şehrin farklı köşelerinde bulunan minik cüce heykelleri, turistlerin resim çektirdikleri keyifli yerlerden biridir.

herseyce.com

 Poznań, orta-batı Polonya'da bir şehirdir.   Warta Nehri etrafına kurulmuş Wielkopolska ilinin merkezidir. Tarihsel, ticari, endüstriyel ve eğitim alanında önemli bir merkez konumundadır. 546.503 nüfusu ile Polonya'nın 5. en büyük kenti olan Poznań aynı zamanda ülkenin en büyük 4. ekonomik merkezidir.

herseyce.com

Szczecin, Polonya'nın  7. Büyük şehridir. Batı Pomeranya Voyvodalığı'nın başkentidir. Baltık Denizi'ne bakan en büyük deniz limanıdır. Szczecin, Oder Nehri'nde, Szczecin kıyı gölünün ve Pomeranya Koyu'nun güneyinde bulunur.

 Sopot Polonya'nın kuzeyinde, Baltık Denizi kıyısında kalan bir deniz kıyısı kasabasıdır.  1999'a kadar Gdańsk bölgesine bağlıyken, daha sonra ayrı bir bölge olarak kabul edilmiştir.

herseyce.com

 Polonya’da Yaşamış Dünyaca Ünlü 5 Kişi

 Frédéric Chopin

 Piyanist ve bestecidir. Romantik dönemin ünlülerinden biridir. Chopin Varşova’da doğdu, ve büyüdü. Doğumundan 5 yıl sonra 1815’te, Varşova Polonya Birliği’ne bağlandı. Müzik eğitimini Varşova’da tamamladı, ve yine ilk bestelerini de bu şehirde verdi. Kasım 1830 İsyanı’ndan önce Polonya’dan ayrılıp Paris’e gitti. Paris’te bestelerle ve verdiği piyano dersleriyle yaşamını sürdürdü. 1849 yılında yani 39 yaşında yaşamını yitirdi.

herseyce.com

Nicolaus Copernicus

herseyce.com

1473 yılında Polonya da doğdu.  Astronominin kurucusu olarak bilinmektedir. Matematik, astronomi, dini alanlarda eğitimler almış; kilisede papaz olarak çalışmıştır. Ayrıca İtalya ‘da astronom Noworro ile birlikte çalışmalar yapmış, bulmuş olduğu icatlarla bilim tarihine yön vermiş, Dünyanın ve diğer gezegenlerin güneşin etrafında döndüğünü yasalarıyla ispatlamıştır. En önemli eserinde “De revolutionibus orbium coelestium” heliosentrik teorisini detaylı anlattı. 1540’ta ise bütün fikirlerini içine alan kitabın basılması için müsaade çıktı. Bunlar; astronom, doktor ve papaz olan Kopernik, Yunanlı astronom …

 II. Ioannes Paulus

Katolik kilisesinin Polonya kökenli ilk Papa’sı. 27 Nisan 2014’te günün papası olan I. Franciscus tarafından Roma’da Aziz Petrus Bazilikası’nde yapılan büyük bir ayin ve merasimle Katolik Kilisesi Azizi olarak ilan edilmiștir. Papalık görevi süresinde 129 ülkeyi ziyaret etmiştir.  Lehçenin dışında İtalyanca, Fransızca, Almanca, İngilizce, İspanyolca, Portekizce, Rusça, Hırvatça, Antik Yunanca ve Latincede de akıcı bir konuşmaya sahipti. 2 Nisan 2005 tarihinde vefat eden II. Jean Paul, tarihte en çok konuşan, en kalabalık insan gruplarına seslenen Papa olarak da anılmaktadır.

herseyce.com

Madame Curie Skłodowska

Polonya asıllı kimyager ve fizikçidir. Sonradan Fransız vatandaşlığına geçiş yapmıştır. Radyoaktivite üzerine yaptığı çalışmalarla iki farklı alanda Nobel Ödülü kazanmıştır. Uranyumla yaptığı deneyler sonucu radyoaktiviteyi keşfetti. Toryumun radyoaktif özelliğini buldu ve radyum elementini ayrıştırdı. 1903 Nobel Fizik ödülü, 1911 Nobel Kimya ödülü sahibi ve radyoloji biliminin kurucusudur. Çalışmalarıyla bir çığır açmıştır. Nobel Ödülü’nü alan ilk kadın, bu ödülü iki kere alan ilk bilim insanıdır. 1934 yılında Fransa’nın Savoy kentinde kan kanserinden ölmüştür. Hastalığı, aşırı dozda radyasyona maruz kalmasına bağlanmıştır. Bu nedenle ona “bilim için ölen kadın.” denildi. Radyokaktivite çalışmalarından dolayı, radyokativite birimine “curie” denilmektedir.

herseyce.com

Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz 1798 yılında Polonya’nın, Novogrodek şehrinde doğmuştur. Küçük yaşta, haksızlığa ve baskına uğrayan vatandaşlarının, duygularını şiire dökmüştür. Hürriyetinden yoksun kalmış ulusun intikamını almak için şiiri kullanmıştır.  Milli Şairler listesinde yer almaktadır. Hayatının son döneminde Türkiye’ye gelmiş ve İstanbul da Beyoğlu’nda yaşamıştır. O dönemde yaygın olan kolera mikrobuna yakalanmıştır.

herseyce.com

Polonya’da Ne Yemeliyiz?

 Polonya mutfağı tarih boyunca çok çeşitli kültürlerden etkilenmiştir. Rönesans döneminin saray yemeklerinden izler taşıyan Polonya mutfağı, aynı zamanda Alman, Yahudi, Macar, Litvanya ve Rus kültürlerinden de etkilenmiştir.

Polonya yemek kültürü’nün vazgeçilmezlerinden olan Pierogi, Noel arifesine özel olarak ta hazırlanmaktadır.  Lahana, Lahana turşusu meşhurdur.  Yağda kızartılan Karp, sazan balığının türevleri, gerçekten de lezzetli olan Ringa balığı, en çok hazırlanan balık çeşitlerindendir. Piernik, Polonya’nın sembol tatlılarından bir tanesidir. Esas malzemesi Zencefil olan bu tatlının yanı sıra; haşhaş, buğday, şarap gibi malzemelerden hazırlanan Kutia tatlısını da mutlaka denemelisiniz. Polonya’da komposto’da oldukça fazla yapılır.  Geleneksel içecek olmasının yanı sıra, erik, elma, üzüm, kayısı gibi kurutulmuş meyvelerden hazırlanan ve sindirimi hızlandırması açısından vazgeçilmez bir lezzettirler.

Zapiekanka

herseyce.com

Zapiekanka, Polonya’nın en ünlü fast-food yiyeceğidir. Her köşe başında ya Kebab ya da Zapiekanka dükkanı ile karşılaşırsınız. Zapiekanka; uzunca bir baget ekmek üzerine isteğinize göre mantar, salamlar, soğan… gibi, kendi zevkinize göre ürünler konulan ve son olarak kaşar peyniriyle fırına verilen, üzerine ketçap-mayonez gibi soslar eklenen, pizzaya benzemektedir. Ucuz, karın doyurucu ve çok lezzetli bir yiyecektir. Marketlerde dondurulmuş olarak ta satın alabilirsiniz.

Pierogi

herseyce.com

 Polonya sınırlarını aşmış olan bir yemektir. Pierogi için Polonya usulü mantı anlamındadır. Hazırlanış biçimi ve görünüm olarak olarak mantı’ya benzer.  Tat olarak hiç alakası yoktur. Zapiekanka’dan sonra Polonya’da en çok yiyeceğiniz yemek Pierogi olacaktır. Patatesli, peynirli, kıymalı, hatta reçelli çeşitlerini tadabilirsiniz. Özellikle de reçelli Pierogi, haşlanır ve üzerine Śmietana denilen kremalı yoğurt gezdirilerek servis edilir. Mutlaka bu farklı lezzeti denemelisiniz. Bu yemek suda haşlanarak ya da yağda kızartılarak yenebilir. Üzerine hafif kızartılmış soğan ile de servis edilir.

 Żurek, (Okunuşu: Jurek)

herseyce.com

Enteresan bir görünüşe sahiptir. İçi oyulmuş yuvarlak bir ekmek içine (ekmek bizim Trabzon ekmeğinin aynısıdır) et suyuna çeşitli baharatlar, yumurta, sosis (Kiełbasa) ile hazırlanan bir çorba  çeşididir.

 Gołabki, (Okunuşu: Govabki)

herseyce.com

 Bizim Lahana dolmasına çok benzeyen bir tadı vardır. Çeşitli baharatlarla tatlandırılmış kıyma, pirinç, salça, domates gibi bilindik malzemelerle hazırlanan bir lezzettir.

Bigos

Bu yemek avcı yemeği olarak da bilinmektedir. Lahana ya da lahana turşusu, av eti, sosis kullanılarak hazırlanan bu yemek Polonya’da oldukça meşhurdur. Av eti bulmak o kadar da kolay olmadığı için, evlerde genellikle karışık sote et kullanılması da oldukça yaygındır.

herseyce.com

 Uszka

Polonya’nın o kadar lezzetli çorbaları vardır ki, en azından birkaçını mutlaka denemelisiniz. Uszka (Okunuşu: Uşka) da, Polonya yemekleri arasında önemli bir yere sahip.Uszka çorbasının esas malzemesi kurutulmuş mantardır. Aynı Pierogi hazırlar gibi, hazırlanan iç malzeme hamura sarılır ve suda haşlanır.

herseyce.com

Rosół

Rosół (Okunuu: Rosuv), esasında bize hiç de uzak olmayan bir lezzettir. Tavuk suyuna haşlanmış makarna, kereviz, havuç gibi malzemelerin eklenmesiyle hazırlanan bir çorbadır.

herseyce.com

Barszcz

Belki de Polonya’da en çok tüketilen çorbalardan birisi de  Barszcz (Okunuşu: Barşç) çorbasıdır. Esasında bizim pancar çorbasına benzer bir tadı benzemektedir.

herseyce.com

 Polonya Tatlıları

herseyce.com

Burası tam bir tatlı ve kek dünyası gibidir. Burada yemeklerden sonra bir parça kek tercih ederler.

Yemeklerden sonra mutlaka birkaç parça kek yiyorlar. Ayrıca misafir geldiğinde ilk ikram edilen yiyeceklerden birisidir.

Mazurek

herseyce.com

Polonya yemek kültürü içerisinde onlarca tatlı ve kek vardır. Hatta Polonya’nın en meşhur keklerinden biriside Mazurektir. Türk mutfağından Polonya mutfağına gitmiş keklerden bir tanesidir.